ARGUMENTATIE EN OPENBAAR BESTUUR

Retoriek

Technieken om de ander gunstig te stemmen, om te verhinderen day die ander kritisch gaat nadenken en technieken waarmee iemand op andere gedachten kan worden gebracht.

Imago, verstand en gemoed (ethos, logos, pathos à Aristoteles)

Retoriek: de kunst der welsprekendheid

Definitie: zorgvuldige selectie en bewerking van argumenten die rekening houdt met de omstandigheden

Technieken om welwillend te stemmen

Positieve Beleefdheid:


Negatieve beleefdheid:


Gevoelens oproepen:

hebzucht, gemakzucht, jaloezie, naijver, de behoeft om geprezen te worden, vaderlandsliefde, solidariteit, vriendschap, angst, schaamte, medelijden, verontwaardiging, agressie enzovoorts

Technieken om kritiekloos te doen aanvaarden

Mensen accepteren standpunten zonder nadenken indien de presentatie hen bekend en vertrouwd voorkomt.

Bekende verhalen en patronen

Closure: het verschijnsel dat mensen geneigd zijn om zelf gegevens toe te voegen om een verhaal of indruk compleet te krijgen.

Het retorische plan:

probleem - oplossing à probleem beschrijven, daarna oplossing stellen

criteria - oplossing à eerst criteria geven, daarna oplossing stellen

residu à presenteren als de enige oplossing, andere oplossingen falsificren

Bekende redeneervormen gebruiken

gemeenplaatsen van Aristoteles:

  1. argumenteer met de relatie delen - geheel (als de delen mogelijk zijn, zo ook het geheel)
  2. argumenteer met a fortiori overwegingen (als noodzakelijk gevolg presenteren)


Technieken ter perspectiefbewerking: herdefiniëren

Een standpunt presenteren in de termen van een ander. Aansluiten op wat de ander al weet.

Grenzen verleggen

Het verschuiven van de grenzen van een begrip: enger of breder.

De grenzen van een begrip kunnen worden verlegd door de waarde ervan te onderstrepen, om vervolgens een uitzondering te bepleiten voor het onderhavige geval.

In een ander daglicht plaatsen

Een waarde activeren die de zaak in een gunstiger daglicht stelt.

Soms kunnen discussies van hun explosieve gehalte worden ontdaan.


| Index | Argumentatie en Openbaar Bestuur | vorige | volgende |

Dit is geen officiële site van de Open Universiteit Nederland

correcties, opmerkingen of aanvullingen zijn altijd welkom

Peter Prevos (1998)