ANCIEN REGIME 2

• natuurlijke godsdienst, zuiver religieus besef
• O.T. en N.T. bevatten falsificaties
• Reimarus : erfzonde en predestinatie zijn uitvindingen van Paulus
• Afwijzing waarheidmonopolie Christendom
• God = ingenieur in ruste (niet voor het hele deïsme)

Butler, Warburtonè Moderate Enlightment- symbiose van rede en openbaring

Verlichting seculiereç è christelijke

radicale gematigde

deïsten, Hume bredere elite

Paul Hazardè grensoverschrijdend karakter

• schepper leren kennen uit schepselen
• onmisbaarheid van de bijbel
• providentie, nut der mensheid dienen

kosmisch optimisme (Leibniz, Pope)

• God als wijze vader ipv wreker
• Positief mensbeeld
• Veranderde visie op erfzonde
• Homo sapiens is opvoedbaar wezen= natuurlijke opvoeding

Basedow -filantropijnenè spelend leren, einde lijfstraffen

Environmentalistenè betere omgeving maakt betere mensen

Peïtisme (Dtsl)è leven boven leer

Katholieken meer verlicht dan Protestanten, maar bij katholieken van bovenaf, bij protestanten breder draagvlak.

Dit is geen officiële site van de Open Universiteit Nederland

correcties, opmerkingen of aanvullingen zijn altijd welkom

Marga Mulder (2001)