In de 20^ste eeuw ontstond het spanningsveld van vraag en aanbod tussen de aanwezigheid van een vrije markt voor muziekstukken en het idee van l' art pour l'art.

Een op de Verlichting terug te voeren individualisme maakt het componeren tot een hoogst persoonlijke aangelegenheid. Men moest bij het publiek in de gunst komen (bij gebrek aan de vroegere broodheren) en daarvoor was het zaak op te vallen. Dit werkte het individualisme extra in de hand.

Naar de individualisering is gezocht op alle terreinen; melodie, harmonie, ritme en metrum.

Men zag muziek als een woordenloze taal, opperste kunst en zocht van daaruit naar vernieuwing in de harmonie en aansluitend de tonaliteit.
De tonaliteit werd steeds verder uitgerekt.
Duitse lijn =stap voor stap onthechten van de tonaliteit (wel tonaliteit als uitgangspunt)
Franse lijn= gericht op modaliteit, uiteindelijk integratie met buiten-Europese toonschalen

Debussyè zelfstandigheid van het akkoord (Moesorgski, Satie Janacek, Ives)
De luisteraar zag dit als vage, impressionistische muziek. Debussy zelf voelde zich meer thuis bij de Art Nouveau, de symbolisten. Hij zag zijn muziek als verklanking van de werkelijkheid. Net als bij de schilderkunst vind je bij Debussy ook de invloed van andere culturen terug. Bij hem is de nieuwe muziek begonnen.

De Duitse nieuwe muziek is zich zeer bewust van de traditie, minder dan de Fransen.

De atonale muziek is geen reactie op, maar het gevolg van de tonale muziek.
Schönberg zocht binnen de atonale muziek nog naar houvast en vond dat in de dodecafonie (twaalftoontechniek). Daarvan was hij niet de uitvinder (o.a. Hauer ook) maar wel de grondlegger

Naast de drang tot vernieuwing was er een duidelijke tweede lijn; terugblikken naar het verleden, naar het niet romantische (neoclassicisme, maar in feite breder)
In de jaren 30 trad daarnaast een neoromantische tendens op; vluchten uit de realiteit.

Na 1945 zocht men naar een heldere intellectuele kunstè serialisme van o.a. Boulez met als inspirator Messiaan.

Naast een (gering) aantal serialisten waren er in de jaren 50 mensen die juist kozen voor een anti-intellectuele houdingè door het toeval gestuurde muziek (John Cage) en meer geïmproviseerde muziek (Earle Brown).

In de jaren 60 kwamen er nog verschillende andere stromingen bij zoals de klankwolken van Xenakis en vanuit tegengestelde uitgangspunten tot vergelijkbaar resultaat Lutoslawski, Penderecki en Ligeti.
Uit Amerika kwam de Fluxus beweging (verg Dada voor de oorlog), waar het ging om het onderzoeken en aan de kaak stellen van de traditionele waarden.

Composities als van La Monte Young zijn, net als het contact met de traditionele muziek uit Afrika en Azië, de kiem voor de minimal music (Glass, Reich, Andriessen)
Daarnaast ontstaat de beweging van "de nieuwe eenvoud".
Aan het eind van de 60er jaren is er sprake van een terugkeer naar een bijna romantisch expressionisme.

Anno 1995 kan qua stijl en techniek alles. Een paar krenten uit de pap zijn:

• het nieuwe spiritualisme van de populaire Russen als Goebaidoelina en Oestvolkskaja (vrouwen worden volwaardig!) en Pärt en Kantsjeli
• tendens tot terugkeer naar het tonale systeem, m.n. Amerikanen als Carter, Bolcom ,John Adams e.a.
• Bij de Engelsen is de mainstream altijd welluidend geweest, ook de jongste generatie als Benjamin, Turnage e.a.
• De hedendaagse Chinese muziek is een combinatie tussen hedendaagse concertmuziek uit het Westen en de traditionele Chinese Opera en kunstmuziek.
• Als reactie op de seriele traditie sinds Schönberg vind je in Duitsland een neo-expressionisme of postmodernisme (Wolfgang Rihm)
• Het cartesiaanse of vooruitgangsdenken dat geworteld is in de Franse cultuur zorgt dat de seriele muziek hier nog het meest voet aan de grond houdt (Boulez, leerlingen ,IRCAM)

Doordat de wereld steeds kleiner wordt worden stijlen en technieken snel uitgewisseld.

In Nederland is het opvallendste fenomeen in het componeren sinds de jaren 60 het loslaten van oude dogma's als dodecadonie en serialisme.

• Kort na 65, Ton de Leeuw, meer impulsieve constructiemethode onder invloed van niet westerse muziekculturen. Ook Kees van Baaren en leerlingen als Louis Andriessen volgden dit pad.
• Nieuwe aandacht voor oud materiaal resulteerden in citationisme en stijl imitaties (Peter Schat, Loevendie, Ketting)
• Het zich bezighouden met enig verleden (afscheid of juist omhelzing) betekende soms een hernieuwde confrontatie met de tonaliteit of modakiteit
• In de loop van de jaren 70/80 ontwikkelden sommigen eigen systemen als houvast (Toonklok van Peter Schat, curventechniek van Loevendie, "nieuwe" modaliteit van de Leeuw, "nieuwe" tonaliteit van Keuris)
• Elementen uit de Popmuziek doen hun intrede
• Alles is mogelijk

In de laatste 10 tot 15 jaar is er weinig nieuws. Financiële motieven lijken een steeds grotere rol te spelen (neokapitalisme).
De eerste oliecrisis zorgde voor een hang naar oude zekerheden en resulteerde in neo-stijlen zoals het cynisme van de nieuwe hondsheid (Diogenes) en het neotonalisme (= niet het klakkeloos terugkeren naar "C-groot").
De Rapporten van de club van Rome stelden grenzen aan de groei è nieuwe eenvoud
Naast de gemondialiseerde muziekwereld ziet men vele lokale, etnische en subcultureel gekleurde stijlen.
Het vastleggen van muziek op CD, brengt allerlei muziek opnieuw onder de aandacht.
Twee reacties

1. terugkeer naar gevestigde normen, reactionaire verenging van de Europese traditie
2. opening van de Europese traditie op de rest van de wereld

Met het vernieuwde gevorderde kapitalisme komt een nieuwe moraal, een genots- en consumptiemoraal. Ook bij het componeren zie je een nieuw hedonisme

Er is een verhoogde culturele mobiliteit. Smaakgemeenschappen zijn sterker onderling doorlaatbaar geworden. Dit leidt tot codevermenging

Dan is er nog het effect-1989. In Oost -europa is de opgelegde triomfalistische sociaal-realistische esthetiek afgevoerd.
Een openlijke religiositeit en een new age-achtige zweverigheid komt (ook) daar nu naar voren.