Thema's en genres in de muziekgeschiedenis
Leereenheid 12: De wortels van de Jazz
Het woord Jazz
- wordt gebruikt voor levendig menselijk verkeer
- wordt geassocieerd met mannelijkheid, energie en kracht
- stamt af van jasm, een afkorting van orgasm
- komt van chasser is jagen, ook hofmakerij
Als aanduiding van een muzieksoort komt het woord het eerst voor in 1917
(Orginal Dixieland Jazz Band). In eerste instantie wordt de muziek door de
spelers/ makers zelf nog ragtime genoemd. Jazz is een manier van spelen.
Andere termen zijn Afro-Amerikaanse muziek, creative music en improvised
music
Afrikaanse elementen
- plaats van de muziek in de samenleving, verbonden met dagelijks leven
- het gebruik van pentatonische of aangepaste diatonische toonladderè blue notes
- overeenkomsten tussen muziek en spraak, grens ligt in Afrika minder
duidelijkè sound
- organisatie van het ritme. Vrijheid binnen de drie lagen (puls,
metrum, melodie) kan enorm groot zijn
Europese elementen
- samengestelde liedvorm, voorzin- nazinconstructie
- functionele harmonie
- toonkleur; instrumenten en getempereerde stemming
- het divisieve ritme; drie ritmische lagen zijn sterk op elkaar
betrokken
het samengaan van beide elementen
- vorm
= samengestelde liedvorm, maar voor de voorzin-nazinconstructie
komt het Afrikaanse element; de vraag-antwoord constructie
- melodiek
= korte motieven met mogelijkheid te variërenè improvisatie
- klankkleur en toonvorming
=het streven naar een eigen sound is een
Afrikaans element
- harmonie
= in de Afrikaanse muziek komt de functionele harmonie niet
voorè ingepast
- ritme
= Afrikaanse ritmische vrijhedenè
spanningè swing
field holler= communicatieschreeuw
work song= dagelijkse problemen/ werk
gospel song= tekst refereert aan de bijbel
spritual= uit hymnen in de zwarte kerk
folk blues= oudste vorm van blues, wereldlijke tegenhanger van gospel en
spiritual
In Noord -Amerika wordt de muziek van de slaven onderdrukt, maar in het
Zuiden is men toleranter. De slaven kwamen vnl uit West- en
Centraal Afrika. Als de jazz ontstaat is de oorspronkelijke Afrikaanse
muziek zo goed als verdwenen
Orleans was een welvarende handelsstad in Louisiana. Dat was van
oorsprong Frans= grote Franse invloed. Er ontstond een repressief, op
segregatie gericht beleid waarbij de creolen (oorspronkelijk bij de blanken) ook
tot de zwarten werden gerekend. Creolen en zwarten raakten op elkaar
aangewezen en zo ontstond vermenging van de muziek. Het culturele leven
is downtown.Eind van de eeuw was er een dansrage en veel professionele
musici. Na 1900= trek naar het Noorden
Voorlopers
Blues
Heeft met de spiritual de vraag-antwoordstructuur en de emotionele lading
gemeen
De blues kent de meeste Afrikaanse elementen
Folk bluesè songsè
jazzè klassieke blues
Folk bluesè city bluesè jazz
Fok blues(vocaal)è city blues(instrumentaal)è rythm ande bluesè
rock
Rags
Ragtime is de stijl, de rag is de compositie
Groot aantal europese elementen, de samengestelde liedvorm is in de
jazz overgenomen.
Scot Joplin heeft veel bijgedragen aan de formalisering van de ragtime.Zijn
stukken moesten vls hem eigenlijk in de concertzaal worden uitgevoerd.
Er is invloed op de marsmuziek, bijv John Phillip Sousa (stars and
stripes forever)
Song
Volksliedjes zijn mondeling overgeleverd (ook folk blues). Song zitten tuusen
volksliedjes en liederen (traditie, maar componist bekend)
Drie typen:
vocale songs , Tin Pan Alley (muziekuitgeverijen), Gershwin en
Porter
theatersongs ,White Minstrel/ Black Minstrel Show ; stereotypen, crow en
Zip Coon
de coonsongs zijn vocale versies van de instrumentale rags
later variety of vaudeville
dansbare songs, lange traditie; zwarten spelen dansmuziek voor- en van
blanken,cakewalk
eerste decennium dansorkest = rieten- koper-, strijkers en ritmesectie
Jazz is rond 1915 samengaan van blues, rags en songs
Hoorde bij de optimistische levenswijze van een nieuwe generatie, in
dancehall, musichall
In Europa ook bij de intellectuelen. Hier ook invloed op de
Kunstmuziek. Onderzoek pas later.
Verspreiding was eerst als bladmuziek en later via de
grammofoonplaat. Vanaf 1923 ook opnamen van zwarten. De New-Orleansstijl
wordt vnl opgenomen in Chicago = Chigago Jazz
Eerste Jazzmusici
- Buddy Bolden (geen opnames)
- Jelly Roll Morton met de Red Hot Peppers è
swing
- Nick Larocca
met Original Dixieland Jazz Band è momentopname , geen ontwikkeling
| Index
| Kunst
| Muziek
| Vorige
| Volgende |
Dit is geen officiële site van de Open Universiteit Nederland
correcties, opmerkingen of aanvullingen zijn altijd welkom
Marga Mulder (2001)