RITUEEL EN SYMBOLIEK VAN HET DAGELIJKS LEVEN

Begrippenlijst Ritueel & Symboliek

 

Ritueel

Vaste geformaliseerde handelingspatronen

Actoren

Deelnemers aan een ritueel

Acculturatie

Een proces dat zich voordoet wanneer sociale groepen met verschillend cultuurpatroon in min of meer langdurig contact komen, waaruit veranderingen in het cultuurpatroon van één of meer groepen voortvloeien.

Alltagsgeschichte

Geschiedenis van de structuur van het dagelijks leven.

Antropologische methode

  • Participerende observatie
  • Interview technieken
  • Beschrijft een zijn

Chain migration

Immigratie naar reeds geëmigreerde familieleden of landgenoten

Charivari

Rituele sancties tegen deviant gedrag

Chicago school

Historisch antropologische stroming (Goffman)

Code switching

Verandering van gedragsrepertoire

Consumptie is een vorm van communicatie

Stelling van Bourdieu

Cultuur

A system of shared meanings, attitudes and values and the symbolic forms in which they are expressed or embodied (Peter Burke)

Eervol en oneervol

Belangrijke begrippen in een schaamtecultuur. Vooral betrekking op bezit (mannen) en seksuele eer (vrouwen)

Ethnography of communication

Concrete gebeurtenissen vormen het uitgangspunt van de analyse. De focus ligt op de 'speech act' en niet op de meer abstracte 'speech code'. Onderzoekt vorm, betrokkenen, omstandigheden, doelstelling, effect, normen en genre. (Hymes)

Evolutionisme

Die richting in de culturele antropologie die meent dat alle maatschappijen volgens een bepaalde wetmatigheid eenzelfde unilineaire ontwikkeling hebben van laag tot hoog hebben doorgemaakt of nog zullen doormaken. Het bloeitijdperk van het evolutionisme was de 2e helft van de 19e eeuw (Tylor, Morgan). De 19e-eeuwse aanhangers van het e. dachten vrij nauwkeurig te weten via welke stadia de ontwikkeling zich volstrekt. Zo zou op het gebied van de verwantschapsverhoudingen oorspron-kelijke promiscue horde bestaan hebben waaruit het matriarchaat ontstaan zou zijn, gevolgd door het patriarchaat, op zijn beurt vervangen door een bilaterale organisatie.

Face-to-face culture

Kleine gemeenschappen

Familie tijd

De genealogische positie van een persoon (Zonabend)

Functionalisme

Richting waarbij de aanhangers zich toeleggen op de beschrijving van afzonderlijke samenlevingen die zij als evenzovele gesloten systemen beschouwen. Naar hun opvatting vormt een samenleving een geheel, waarvan alle onderdelen elkaar over en weer beïnvloeden; zij kanten zich derhalve tegen een beschouwing van cultuurelementen los van hun samenhang. Een verder kenmerk is zijn antihistorische inslag.

Front stage, back stage

Het façade gebied en het privé domein (Goffman)

Gemeinschaft

Een gesloten harmonische gemeenschap met een onderlinge solidariteit en homogene cultuur.

Gedragsrepertoire

Arsenaal van handelingsmogelijkheden.

Grafische paradox

Grote oplagen blijven nauwelijks bewaard vanwege de vaak mindere kwaliteit.

Historische antropologie

  • Kwalitatief karakter
  • Concentratie op kleine gemeenschappen
  • Interpretatie van sociale interactie op empatische wijze
  • Aandacht voor ritueel en symbolische karakter van de alledaagse cultuur

Historische methode

  • Archiefonderzoek
  • Interpretatie van kunstwerken
  • Archeologie
  • Beschrijft een worden

Makelaar

Middelaar tussen culturele circuits

Rites de passage

Overgangsrituelen

Schaamtecultuur

Goede naam in de ogen van de buitenwereld maken de waarde van een persoon uit.

Schuldcultuuur

Men is het eigen geweten verantwoording verschuldigd.

Sociale tijd

Tijdindeling gebaseerd op de 'grote gebeurtenissen' in een leven.

Socio and Value culture

Het antropologische en het esthetische cultuurbegrip. (G.D. Martin)

Stijgend en dalend cultuurgoed

Gedragingen worden door het volk overgenomen van de elite.

Structuralisme

Benadrukt de cognitieve elementen van een cultuur en de integratie daartussen, het wereldbeeld. Het primitieve wereldbeeld zou niet zozeer van utilitaire aard zijn als wel het resultaat van een structurerende activiteit van de menselijke geest, die als het ware om zichzelfs wille magische, totemistische en mythologische stelsels sou ontwerpen, welke gezien worden als een combinatie van een beperkt aantal thema's.

Subcultuur

Deel van de globale cultuur met typische eigen kenmerken.

Tegencultuur

Subcultuur in conflict met de globale cultuur

Urban village; urban jungle

Het dorp binnen de stad;

Thick description

De interpretatie van sociale interactie in een gegeven maatschappij in termen van de eigen normen en categorieën van die maatschappij. (Clifford Geertz)


| Ritueel en Symboliek |

Dit is geen officiële site van de Open Universiteit Nederland.

correcties, opmerkingen of aanvullingen zijn altijd welkom

Peter Prevos (1997)